Co się wydarzyło?
Systemy alarmowania oparte na łączności radiowej zyskują coraz większe znaczenie w ochronie przeciwpożarowej. Podczas gdy w większych lub szczególnie wymagających ochrony budynkach często wymagane są przewodowe systemy sygnalizacji pożaru, w mniejszych budynkach specjalnych, obiektach istniejących lub użytkowanych tymczasowo napotykają one na praktyczne i ekonomiczne ograniczenia. Rozwiązania radiowe oferują tu wyraźne zalety: szybką instalację, elastyczną rozszerzalność oraz minimalną ingerencję w konstrukcję budynku. Na rynku wykształciły się trzy różne podejścia – od integracji wykrywania zagrożeń w systemach budynkowych, przez normowe radiowe centrale sygnalizacji pożaru, aż po w pełni oparte na chmurze rozwiązania mobilne bez lokalnej centrali.
Szczegóły
Czujki dymu w zintegrowanym systemie budynkowym
Wspólne rozwiązanie firm Telenot i Tekko łączy technologię alarmową radiową z automatyką budynkową i jest przeznaczone dla prywatnych inwestorów oraz małych firm. Kluczowe komponenty to czujniki radiowe, radiowa brama Telenot (FGW230) oraz kontrolery Tekko TC 10, TC 5 i TC 1. Do komponentów radiowych należą między innymi czujki dymu, czujniki ruchu i sygnalizatory. Brama zapewnia zabezpieczone połączenie między czujkami a systemem sterowania i jest podłączona do odpowiedniego kontrolera za pomocą magistrali RS-485. Kontroler przetwarza zgłoszenia i dodatkowo integruje inne instalacje, takie jak ogrzewanie, zaciemnianie, kontrolę dostępu, oświetlenie czy zarządzanie energią. W przypadku alarmu możliwe są powiadomienia push, e-maile oraz zautomatyzowane usługi połączeń telefonicznych, nadzorowane za pomocą aplikacji.
Radiowa centrala sygnalizacji pożaru dla mniejszych budynków specjalnych
Za pomocą radiowej centrali sygnalizacji pożaru Beka firma Daitem kieruje swoją ofertę specjalnie do mniejszych budynków specjalnych oraz obiektów, dla których nie jest wymagana centrala sygnalizacji pożaru, ale wymagane jest ustrukturyzowane alarmowanie. System jest zgodny z normą DIN EN 54. Główny komponent to centrala radiowa, która komunikuje się dwustronnie z maksymalnie 148 urządzeniami. Transmisja radiowa odbywa się za pomocą metody DynaBand z automatyczną zmianą częstotliwości, co zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa transmisji. System obejmuje radiowe czujki kombinowane dymu i temperatury, radiowe syreny pożarowe, radiowe przyciski alarmowe oraz tablicę wskazań dla straży pożarnej. Czujki są łatwe w utrzymaniu: jednostkę czujnika i baterię można wymienić bez konieczności ponownego programowania czujki, a automatyczne komunikaty stanu informują o stopniu zabrudzenia i stanie baterii.
Alarmowanie bez centrali: telefonia mobilna i chmura
Konsekwentnie minimalistyczne podejście stosuje firma Lupus. Rozwiązanie do alarmowania pożarowego całkowicie odchodzi od lokalnej infrastruktury, takiej jak bramy, połączenia internetowe czy klasyczne centrale. Czujki dymu typu C, ręczne ostrzegacze pożarowe oraz komponenty dodatkowe są połączone bezpośrednio z systemem w chmurze za pomocą łączności mobilnej – każde urządzenie posiada własne, wstępnie skonfigurowane połączenie mobilne wraz z wbudowaną kartą SIM. W przypadku alarmu system w chmurze automatycznie informuje wcześniej zdefiniowanych odbiorców lub podmioty zewnętrzne. Alarmowanie odbywa się lokalnie za pomocą wbudowanych syren oraz zewnętrznie poprzez smartfony lub podłączone centra dyspozytorskie. Łączność poprzez Narrowband-IoT umożliwia proste skalowanie bez dodatkowej infrastruktury.
Klasyfikacja
Trzy rozwiązania różnią się znacząco w zakresie ich klasyfikacji z punktu widzenia prawa budowlanego i ochrony przeciwpożarowej. Systemy automatyki budynkowej, takie jak kombinacja Telenot i Tekko, służą do wczesnego informowania użytkowników i operatorów, jednak nie zastępują wymaganej przepisami budowlanymi centrali sygnalizacji pożaru czy centrali ostrzegania pożarowego. Radiowe centrale ostrzegania pożarowego, takie jak Daitem Beka, mogą w wielu krajach związkowych być stosowane jako rozwiązanie równoważne systemom przewodowym, o ile są częścią skoordynowanej koncepcji ochrony przeciwpożarowej. Rozwiązania mobilne w chmurze, takie jak te firmy Lupus, są przeznaczone szczególnie do zastosowań tymczasowych, na placach budowy, w obiektach mobilnych lub jako uzupełniające zadania alarmowania, jednak zazwyczaj nie są przewidziane dla wymaganych przez urzędy centrali sygnalizacji pożaru czy ostrzegania pożarowego.
To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla środowiska fachowego: czujki dymu, czyli wykrywanie zagrożeń, są typowe dla budynków mieszkalnych i użytkowych, ale nie zapewniają alarmowania straży pożarnej i nie są równoważne z centralą sygnalizacji pożaru (CSP) czy centralą ostrzegania pożarowego (COP). Centrale ostrzegania pożarowego (COP) muszą spełniać między innymi wymagania normy DIN VDE 0826-2, częściowo z komponentami zgodnymi z DIN EN 54, i są odpowiednie dla mniejszych budynków specjalnych oraz zdefiniowanych jednostek użytkowych. Centrale sygnalizacji pożaru (CSP) są zgodne z normą DIN 14675 lub DIN EN 54, są często przewodowe – częściowo również radiowe – i w wielu budynkach specjalnych są wymagane przez przepisy budowlane.
Wskazówki praktyczne
- Przed wyborem systemu należy sprawdzić, czy wymagana jest przepisami budowlanymi centrala sygnalizacji pożaru lub centrala ostrzegania pożarowego, czy wystarczające jest uzupełniające wykrywanie zagrożeń.
- W przypadku mniejszych budynków specjalnych bez obowiązku posiadania CSP, normowa radiowa centrala ostrzegania pożarowego zgodna z DIN VDE 0826-2 lub z komponentami DIN EN 54 może stanowić równoważną alternatywę dla systemów przewodowych.
- Dla zastosowań tymczasowych, takich jak place budowy lub obiekty mobilne, odpowiednie są rozwiązania mobilne w chmurze bez lokalnej infrastruktury – jednak wyłącznie jako uzupełnienie, a nie zastępnik systemów wymaganych przez urzędy.
- Możliwość uzyskania zgody wynika zawsze z koncepcji ochrony przeciwpożarowej, przepisów budowlanych danego kraju związkowego oraz uzgodnienia z właściwym urzędem lub strażą pożarną – to uzgodnienie powinno nastąpić na wczesnym etapie.
- Systemy łatwe w utrzymaniu, z automatycznymi komunikatami stanu dotyczącymi stopnia zabrudzenia i stanu baterii, ułatwiają bieżącą eksploatację i konserwację.
Perspektywy
Różnorodność dostępnych na rynku rozwiązań alarmowania opartych na łączności radiowej pokazuje, że ochrona przeciwpożarowa jest coraz bardziej elastyczna i technicznie zróżnicowana. Wszystkie przedstawione podejścia mają wspólny mianownik – zredukowany nakład instalacyjny i szybkie uruchomienie. Decydująca dla wyboru pozostaje jednak zawsze klasyfikacja z punktu widzenia prawa ochrony przeciwpożarowej oraz uzgodnienie z odpowiednią koncepcją użytkowania. Dla projektantów, instalatorów i operatorów w przyszłości będzie coraz ważniejsze jasne komunikowanie różnic między wykrywaniem zagrożeń, centralą ostrzegania pożarowego i centralą sygnalizacji pożaru oraz właściwe ich klasyfikowanie w danym obiekcie, przed podjęciem decyzji o wyborze systemu.
