Co się wydarzyło?
Federalny Urząd Kryminalny (BKA) przedstawił dane dotyczące przestępczości motywowanej politycznie (PMK) za rok 2025 – i oznaczają one historyczny rekord od momentu wprowadzenia tej statystyki w 2001 roku. Łącznie zarejestrowano 85 837 przestępstw motywowanych politycznie, co oznacza wzrost o około 2 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Już w 2024 roku po raz pierwszy przekroczono próg 80 000 przypadków. Wzrosła również liczba czynów z użyciem przemocy w tym obszarze: przy 4156 przestępstwach ich liczba wzrosła o około 1,2 procent.
Szczególnie zauważalny jest wzrost w obszarze PMK-lewica, podczas gdy ekstremizm prawicowy nadal pozostaje pod względem liczbowym największą grupą przestępstw. Ponadto BKA odnotowuje utrzymującą się wysoką liczbę przestępstw z nienawiści w sieci.
Szczegóły
Ogólny wzrost liczby przestępstw PMK w 2025 roku wynika według BKA przede wszystkim z rozwoju sytuacji w obszarze PMK-lewica: tutaj liczba zarejestrowanych przestępstw wzrosła o ponad 35 procent do 13 490 czynów (2024: 9971). Jeszcze wyraźniejszy wzrost odnotowano w przypadku przestępstw z użyciem przemocy – ich liczba wzrosła o ponad 42 procent do 1087 przypadków (2024: 762).
Obszar zjawiskowy PMK-prawica pozostaje z 42 544 przestępstwami – czyli około połową wszystkich zarejestrowanych czynów – nadal zdecydowanie najliczniejszą kategorią, choć ogólna liczba nieznacznie spadła (2024: 42 788). Przestępstwa z użyciem przemocy w tym obszarze wzrosły jednak o ponad 7 procent.
W obszarze przestępstw z nienawiści zarejestrowano 22 159 przypadków (2024: 21 773) – nadal wysoki poziom. Prawie jedna trzecia tych przestępstw została popełniona w internecie. Stale wysoka liczba przestępstw o charakterze ksenofobicznym (2025: 19 484, 2024: 19 481) pozostaje głównym czynnikiem napędzającym, przy czym 73,7 procent tych przestępstw przypisano obszarowi PMK-prawica. Przestępstwa antysemickie wzrosły o 5,0 procent do 6548 przypadków, z czego 47,2 procent pozostaje w związku z konfliktem na Bliskim Wschodzie.
Wzrosła również wrogość wobec określonych grup: przestępstwa o charakterze mizoginistycznym wzrosły o 46,8 procent do 819 przypadków (2024: 558), osiągając tym samym nowy rekordowy poziom. Przestępstwa wymierzone w osoby queer wzrosły o 12,8 procent do 2377 przypadków, kontynuując wieloletni trend.
Przestępstwa wobec osób pełniących funkcje publiczne i mandatariuszy nieznacznie spadły do 5797 przypadków (2024: 6059), ale pozostają na wysokim poziomie. Towarzyszący temu Komunalny Monitoring (KoMo) prowadzony przez BKA wskazuje ponadto, że należy zakładać wysoką liczbę niezarejestrowanych przypadków wrogości wobec urzędników. Przestępstwa wobec policji wzrosły o 4,7 procent do 5144 przypadków, przy czym około jedna trzecia przypada na obszar PMK-lewica. Przestępstwa z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy policji ze spektrum lewicowego wzrosły przy tym o około 45 procent do 535 przypadków.
Interpretacja
Federalny Minister Spraw Wewnętrznych Alexander Dobrindt ocenia te dane jako wyraz rosnącego zagrożenia z wielu kierunków: zarówno w spektrum lewicowym, jak i prawicowym wyraźnie wzrastają przestępstwa z użyciem przemocy. Wskazuje on, że lewicowa scena, ze wzrostem przestępstw z użyciem przemocy o 42 procent, stanowi rosnące zagrożenie, podczas gdy zdecydowanie najwięcej przestępstw nadal popełniają sprawcy prawicowi i prawicowo-ekstremistyczni – co oznacza, że według Dobrindta ekstremizm prawicowy pozostaje obecnie największym zagrożeniem.
Prezes BKA Holger Münch wskazuje media społecznościowe jako istotny czynnik napędzający polaryzację społeczną. Za ich pośrednictwem rozpowszechniana jest nienawiść, mowa nienawiści i propaganda, co przyspiesza procesy radykalizacji i w najgorszym przypadku prowadzi do poważnych przestępstw w przestrzeni analogowej. Jednocześnie Münch wskazuje na nasilające się zagrożenie z zewnątrz w postaci cyberataków, szpiegostwa, sabotażu i działań o charakterze terroryzmu państwowego.
Dla branży bezpieczeństwa oraz operatorów instytucji publicznych i komunalnych te zjawiska są istotne, ponieważ pokazują, że gotowość do stosowania przemocy wobec przedstawicieli państwa, instytucji i grup społecznych rośnie. Dotyczy to nie tylko urzędników i policji, ale również obiektów pozostających w związku z liniami konfliktów społecznych.
Wskazówki praktyczne
- Gminy i instytucje publiczne powinny wykorzystać wyniki Komunalnego Monitoringu (KoMo) jako impuls do weryfikacji istniejących koncepcji bezpieczeństwa dla urzędników i budynków administracyjnych.
- W obliczu wysokiej liczby niezarejestrowanych przypadków wrogości wobec urzędników zaleca się systematyczne rejestrowanie i zgłaszanie incydentów, aby móc realistycznie ocenić sytuację zagrożenia.
- Operatorzy obiektów z ruchem publicznym powinni uwzględniać wzrost przestępstw wymierzonych w osoby queer i kobiety przy ocenie ryzyka, szczególnie w przypadku wydarzeń o odpowiednim kontekście społecznym.
- Ponieważ znaczna część przestępstw z nienawiści ma miejsce w internecie, organizacje powinny uwzględniać w swoim monitoringu bezpieczeństwa również cyfrowe kanały komunikacji.
Perspektywy
BKA zapowiada dalsze dokładne monitorowanie rozwoju przestępczości oraz wzmocnienie własnych zdolności śledczych i centralnych. Federalny Minister Spraw Wewnętrznych Dobrindt podkreślił, że rząd federalny sprzeciwia się każdej formie ekstremizmu i zamierza dalej rozwijać instrumenty przeciwdziałania zagrożeniom ekstremistycznym. W obliczu równolegle rosnącego zagrożenia ze strony cyberataków, szpiegostwa i sabotażu należy zakładać, że służby bezpieczeństwa będą nadal dostosowywać swoje zdolności zarówno w przestrzeni analogowej, jak i cyfrowej. Dla branży bezpieczeństwa może to oznaczać, że koncepcje ochrony będą musiały w przyszłości w większym stopniu obejmować obie te płaszczyzny – bezpieczeństwo fizyczne i prewencję cyfrową – łącznie.
